રમત-૨૭

વિદ્યાર્થી મિત્રો. નમસ્કાર.
નિચે આપવામાં આવેલ શબ્દ પરથી પાંચ વાક્યો બનાવો.
                       
          *કલરવ*

૧.પંખીઓ કલરવ કરે છે.
૨.પંખીઓનો કલરવ મધુર હોય છે.
૩.પક્ષીઓનો સમુહમાં કલરવ વાતાવરણને પ્રફુલ્લિત કરે છે.
૪.સાંજે માળા તરફ પરત ફરતા પક્ષીઓ કલરવ કરે છે.
૫.મને પક્ષીઓનો કલરવ ખુબ ગમે છે.

રમત:૨૬

વિદ્યાર્થી મિત્રો. નમસ્કાર.
નિચે આપવામાં આવેલ શબ્દના દરેક અક્ષર પરથી શબ્દ બનાવો ત્યારબાદ
 તે શબ્દનાં દરેક અંતિમ અક્ષર પરથી એક શબ્દ બનાવો.
             ગુજરાત
             
         ગુ-ગુલાબ-બકરી,
         જ-જલ-લખોટી,
          રા-રાજ-જમવું,
          ત-તરવું-વુલર.
       ************* આભાર..............
                

રમત.... ૨૫

વિદ્યાર્થી મિત્રો,
નમસ્કાર.
ઉપરોક્ત ફોટો માં શબ્દકોશનો ક્રમ હિન્દી અને ગુજરાતી માં  આપવામાં આવેલ છે.વયકક્ષાનુસાર પરીક્ષામાં શબ્દકોશ ક્રમ પૂછવામાં આવે છે. જેમાં પ્રથમ સ્વર પછી વ્યંજન ગોઠવવામાં આવે છે.નિચે આપેલા શબ્દોને શબ્દકોશ ક્રમમાં ગોઠવો.
શબ્દો:
આવકાર,કેવટ,ખમ્મા, વાદળ, ઊંઝા, મીર,શગડી, મૂર્તિ,અંબર, સરસ.

**આભાર**

રમત ૨૪

વિદ્યાર્થી મિત્રો નમસ્કાર,

અહીં *૧૦૧ ગુજરાતી કહેવતો..*આપવામાં આવી છે એ વાંચો ત્યારબાદ નિચે આપેલી ૫ કહેવતોના અર્થ આપી વાક્યપ્રયોગ કરો.
★૧૦૧ ગુજરાતી કહેવતો★

૧, બોલે તેના બોર વહેચાય
૨. ના બોલવામાં નવ ગુણ
૩. ઉજ્જડ ગામમાં ઍરંડો પ્રધાન
૪. ગાંડી સાસરે ન જાય અને ડાહ્યી ને શીખામણ આપે
૫. સંપ ત્યાં જંપ
૬. બકરું કઢતા ઉંટ પેઠું
૭.રાજા, વાજા અને વાંદરાં ત્રણેય સરખાં
૮. સિધ્ધિ તેને જઈ વરે જે પરસેવે ન્હાય
૯. બગલમાં છરી અને ગામમાં ઢંઢેરો
૧૦. લૂલી વાસીદુ વાળે અને સાત જણને કામે લગાડે
૧૧. અધૂરો ઘડો છલકાય ઘણો
૧૨. ખાલી ચણો વાગે ઘણો
૧૩. પારકી મા જ કાન વિંધે
૧૪. જ્યાં ન પહોચે રવિ, ત્યાં પહોંચે કવિ અને
જ્યાં ન
પહોંચે કવિ ત્યાં પહોંચે અનુભવી
૧૫. ટીંપે ટીંપે સરોવર ભરાય
૧૬. દૂરથી ડુંગર રળિયામણાં
૧૭. લોભી હોય ત્યાં ધૂતારા ભૂખે ન મરે
૧૮. શેરને માથે સવાશેર
૧૯. શેઠની શીખામણ જાંપા સુધી
૨૦. હિરો ગોગે જઈને આવ્યો અને ડેલીએ હાથ દઈને
પાછો આવ્યો
૨૧. વડ જેવા ટેટા ને બાપ જેવા બેટાં
૨૨. પાડાનાં વાંકે પખાલીને ડામ
૨૩. રામ રાખે તેને કોણ ચાખે
૨૪. ઊંટના અઢાર વાંકા
૨૫. ઝાઝા હાથ રળીયામણાં
૨૬. કીડીને કણ ને હાથીને મણ
૨૭. સંગર્યો સાપ પણ કામનો
૨૮. ખોદ્યો ડુંગર, નીકળ્યો ઉંદર
૨૯. નાચ ન જાને આંગન ટેઢા
૩૦. ઝાઝી કીડીઓ સાપને તાણે
૩૧. ચેતતા નર સદા સુખી
૩૨. સો દાહ્ડાં સાસુના એક દા‘હ્ડો વહુનો
૩૩. વાડ થઈને ચીભડાં ગળે
૩૪. ઉતાવળે આંબા ન પાકે
૩૫. સાપ ગયા અને લીસોટા રહી ગયા
૩૬. મોરનાં ઈંડા ચીતરવા ન પડે
૩૭. પાકા ઘડે કાંઠા ન ચડે
૩૮. કાશીમાં પણ કાગડા તો કાળા જ
૩૯. કૂતરાની પૂંછડી જમીનમાં દટો તો પણ વાંકી ને
વાંકી જ
૪૦. પુત્રનાં લક્ષણ પારણાં માં અને વહુનાં લક્ષણ
બારણાં માં
૪૧. દુકાળમાં અધિક માસ
૪૨. એક સાંધતા તેર તૂટે
૪૩. કામ કરે તે કાલા, વાત કરે તે વ્હાલાં
૪૪. મા તે મા, બીજા વગડાનાં વા
૪૫. ધીરજનાં ફળ મીઠાં
૪૬. માણ્યુ તેનું સ્મરણ પણ લહાણું
૪૭. કૂવામાં હોય તો હવાડામાં આવે
૪૮. સો સોનાર કી એક લૂહાર કી
૪૯. રાજા ને ગમે તે રાણી
૫૦. કાગનું બેસવુ અને ડાળનું પડવું
૫૧. આમદની અટ્ટની ખર્ચા રૂપૈયા
૫૨. ગાંડાના ગામ ન હોય
૫૩. સુકા ભેગુ લીલુ બળે
૫૪. બાવાનાં બેવુ બગડે
૫૫. લક્ષ્મી ચાંદલો કરવા આવે ત્યારે કપાળ
ધોવા ન
જવાય
૫૬. વાવો તેવું લણો
૫૭. શેતાનું નામ લીધુ શેતાન હાજર
૫૮. વખાણેલી ખીચડી દાઢે વળગી
૫૯. દશેરાનાં દિવસે ઘોડા ન દોડે
૬૦. સંગ તેવો રંગ
૬૧. બાંધી મુઠી લાખની
૬૨. લાખ મળ્યાં નહિ અને લખેશ્રી થયા નહિ
૬૩. નાણાં વગરનો નાથીયો ,નાણે નાથા લાલ
૬૪. લાલો લાભ વિના ન લૂટે
૬૫. હિમ્મતે મર્દા તો મદદે ખુદા
૬૬. પૈ ની પેદાશ નહી અને ઘડીની નવરાશ નહી
૬૭. છાશ લેવા જવુ અને દોહણી સંતાડવી
૬૮. ધોબીનો કૂતરો ન ઘર નો , ન ઘાટનો
૬૯. ધરમની ગાયનાં દાંત ન જોવાય
૭૦. હાથી જીવતો લાખનો , મરે તો સવા લાખનો
૭૧. સીધુ જાય અને યજમાન રીસાય
૭૨. વર મરો, કન્યા મરો પણ ગોરનું તરભાણું ભરો
૭૩. હસે તેનું ઘર વસે
૭૪. બેગાની શાદીમેં અબ્દુલ્લા દિવાના
૭૫. ફરે તે ચરે, બાંધ્યા ભૂખ્યા મરે
૭૬. ભેંસ આગળ ભાગવત
૭૭. ઘરનાં છોકરાં ઘંટી ચાટે ને પાડોશીને આંટો
૭૮. રાત થોડી ને વેશ ઝાઝા
૭૯. ના મામા કરતાં કાણો મામો સારો
૮૦. ભેંસ ભાગોળે અને છાશ છાગોળે
૮૧. મન હોય તો માંડવે જવાય
૮૨. અણી ચૂક્યો સો વર્ષ જીવે
૮૩. પારકી આશ સદા નીરાશ
૮૪. ઘરકી મૂર્ઘી દાલ બરાબર
૮૫. બાર વર્ષે બાવો બાલ્યો
૮૬. પહેલુ સુખ તે જાતે નર્યા
૮૭. ભાવતુ હતુ ને વૈદે કીધુ
૮૮. જેને કોઇ ન પહોંચે તેને તેનુ પેટ પહોંચે
૮૯. નામ મોટા દર્શન ખોટા
૯૦. લાતો ના ભૂત વાતોથી ન માને
૯૧. ગા વાળે તે ગોવાળ
૯૨. બાંધે એની તલવાર
૯૩. ઘેર ઘેર માટીનાં ચૂલા
૯૪. ઝાઝા ગુમડે ઝાઝી વ્યથા
૯૫. મારુ મારુ આગવુ ને તારુ મારુ સહીયારુ
૯૬. આગ લાગે ત્યારે કૂવો ખોદવા ન જવાય
૯૭. આંધળામાં કાણો રાજા
૯૮. ઈદ પછી રોજા
૯૯. ખાડો ખોદે તે પડે
૧૦૦. ક્યાં રાજા ભોજ , ક્યાં ગંગુ તલી
૧૦૧. નમે તે સૌને ગમેં
★★★★★★★★★★★★★★★★★

કહેવતોના વાચન બાદ હવે નિચે આપેલી પાંચ  કહેવતો ના અર્થ આપીને વાક્યપ્રયોગ કરો.

ઉદાહરણ:

કહેવત-- સંગ તેવો રંગ

અર્થ--  જેની સાથે રહીયે તેનો પ્રભાવ પડે છે.

વાક્યપ્રયોગ--
સાગર ખુબ હોંશિયાર અને ડાહ્યો હતો પણ પેલી તોફાની ટોળકી સાથે રહીને હવે એનેય સંગ તેવો રંગ આવી ગયો છે.

પાંચ કહેવતો.★
૧.સંપ ત્યાં જંપ
૨.જેને કોઇ ન પહોંચે તેને તેનુ પેટ પહોંચે
૩.પાકા ઘડે કાંઠા ન ચડે
૪.વખાણેલી ખીચડી દાઢે વળગી
૫.દૂરથી ડુંગર રળિયામણાં

*****આભાર*****

શબ્દ રમતો દ્વારા ભાષા શિક્ષણ

Education innovation festival amreli gujarat.

Good morning

Good morning

મુખ્તલીફ જુસ્તજુ હતી આખેરતમાં
નૂર ઠહેર્યુ છે,ઈમાનની રૂહાનિયતમાં.
        *પૂર્વી લુહાર - કુંકાવાવ(અમરેલી)
અર્થ.....
જૂદીજુદી ઈચ્છાઓ હતી કે પ્રલયના દિવસે મને કોણ ઉગારશે? હવે મારી સંપૂર્ણ શ્રદ્ધા અને આત્મવિશ્વાસ ખુદાના તેઝ પર અટક્યા છે.

નવા શબ્દોના અર્થ....
મુખ્તલીફ.............જૂદી,અલગ,
જુસ્તજુ..............ઈચ્છા,લાલસા,
આખેરત..............પ્રલયનોદિવસ,
નૂર.....................તેઝ,
રૂહાનિયત............. આત્મવિશ્વાસ.
આભાર.

રમત.૨૩

વિદ્યાર્થી મિત્રો.
નમસ્કાર.
અહીં એક ચિત્ર આપવામાં આવેલ છે આ ચિત્ર માં વાવાઝોડું આવ્યું છે તો આપણી ગુજરાતી ભાષાની વિવિધ માત્રાઓ ઉડી રહી છે તમારે એને પકડવાની છે તે  આડાઅવળી છે તમારે યોગ્ય સ્થાન મૂજબ નિચે એકજ હરોળમાં બેસાડવાની છે તો ચાલો પ્રયત્ન કરો.

ક્રમાનુસાર માત્રાઓ ગોઠવતાં આ પ્રમાણે હરોળ થશે.
અ,આ,ઇ,ઈ,ઉ,ઊ,એ,ઐ,ઓ,ઔ,અં,અઃ.
ક,કા, કિ, કી, કુ, કૂ, કે,કૈ,કો,કૌ, કં, ક:

https://www.youtube.com/channel/UC-n8xFZZCyGp5xKI1RKVmEw

રમત-૨૨

વિદ્યાર્થી મિત્રો.નમસ્કાર.
આજે આપણે સૉનેટ કાવ્ય સ્વરૂપ સમજીશું.ત્યારબાદ તમારે તેને અનુરૂપ પ્રશ્નના જવાબ આપવાના છે.

**સૉનેટનું કાવ્યસ્વરૂપ

- ગુજરાતીમાં વિકસેલા મુખ્ય કાવ્યસ્વરૂપોમાં સૉનેટ                          મહત્વનું  સ્વરૂપ છે.
 -  સૉનેટ મૂળે વિદેશી સ્વરૂપ છે.
-   સૉનેટ મૂળ ઇટાલીમાં ઉદ્દભવ્યું.
-   સૉનેટ વાદ્ય સાથે ગવાતી લઘુરચના છે
-   ગુજરાતીમાં બળવન્તરાય ઠાકોરે ઇ.સ.૧૮૮૮ માં   'ભણકારા'નામનું પ્રથમ સૉનેટ રચ્યું.
- સૉનેટ ઊર્મિ કાવ્યનોજ એક પ્રકાર છે.
- સૉનેટ ૧૪ પંક્તિ ધરાવતી સુગ્રથિત,સુબદ્ધ કાવ્ય રચના  છે.
-સોનેટમાં પંક્તિના અંતે આવતા પ્રાસનું ઘણું મહત્વ છે.


**પ્રશ્નોત્તરી:
૧.સૉનેટ મૂળે કેવું સ્વરૂપ છે?
૨. સૉનેટનો ઉદ્દભવ ક્યાં થયો?
૩.સૉનેટ કેવી રચના છે?
૪.ગુજરાતીમાં સૌપ્રથમ કોણે અને ક્યારે સૉનેટ રચ્યું?
૫.સૉનેટ શેનો પ્રકાર છે?
૬.સૉનેટ કેટલી પંક્તિનું કાવ્ય છે?
૭.સૉનેટ માં શેનું મહત્વ હોય છે?

આભાર.....